چهارچوبی برای ایجاد یک کسب و کار مناسب بانکی / معرفی شش مفهوم کلیدی IBM-IFW

هنگامیکه بانکدار در آغاز مسیر تغییر مدل «تقاضای تجاری» است و اجزای آن را در کسب و کار خود یافته، مدل‌های تجاری (IFW) مخصوص بانکی را فراهم می‌کنند که به پروژه های ITسرعت می‌بخشد./طراحی آنها به گونه‌ایست که کاربران تجاری به راحتی می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند و روی مشکلات صنعت تمرکز کنند مانند چشم انداز مشتری، نقل و انتقالات چند کانالی بودن ، سیستم های مرکزی و بخش خطرات و همخوانی./مدل‌های تجاری IFWبه طور معمول ۸۰ درصد ملزومات کسب وکار را پشتیبانی می‌کنند و به آسانی برای هر مشتری شخصی‌سازی می‌شوند./چه چیزی ، چگونگی، کجا ،چه کسی ، چه زمانی و چرا شش مفهوم کلیدی IFWاست

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک،چهارچوب اطلاعاتی (IFW)، یکی از مدل‌های تجاری مخصوص بانکداری ومالی است که البته در صنایع دیگر نیز به کار می‌رود و نشاندهنده عملکردهای مناسب در بانکداری و از سوی دیگر ادامه مدل اجزای تجاری است. هنگامیکه بانکدار در آغاز مسیر تغییر مدل «تقاضای تجاری» است و اجزای آن را در کسب و کار خود یافته، مدل‌های تجاری (IFW) مخصوص بانکی را فراهم می‌کنند که به پروژه های ITسرعت می‌بخشد.

بررسی

مدل‌های تجاری (IFW) کسب وکاربانک‌ها را توضیح می‌دهند ویک پل ارتباطی مناسب میان جوامع تجاری و فناوری هستند. طراحی آنها به گونه‌ایست که کاربران تجاری به راحتی می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند و روی مشکلات صنعت تمرکز کنند مانند چشم انداز مشتری، نقل و انتقالات چند کانالی بودن ، سیستم های مرکزی و بخش خطرات و همخوانی.

(IFW) شامل این موارد است:

مدل اطلاعاتی: محتویات داده‌های بانکی را در حوزه های آدرس تعریف شده تهیه می‌کند، مانند دیدگاه وسیع شرکتی درباره اطلاعات

مدل فرآیند: تهیه محتویات فرایندهای بانکی در حوزه های آدرس تعریف شده مانند فرایند کسب و کار مهندسی مجدد

مدل یکپارچه سازی: تهیه محتویات خدمات تجاری برای حوزه‌های آدرس تعریف شده مانند خدمات مبتنی برساختار

مدل‌های تجاری IFWبه طور معمول 80 درصد ملزومات کسب وکار را پشتیبانی می‌کنند و به آسانی برای هر مشتری شخصی‌سازی می‌شوند. همچنین برای پرداختن به ملزومات خاص هر بانک گسترده‌تر می‌شوند مدل‌های کسب وکار IFW در اجرای ساختاری انعطاف پذیر، قابل استفاده مجدد و قابل تمدید  که به آسانی نیز  شخصی‌سازی می‌‌شود ، به بانک یاری می‌رسانند. این امر به نوبه خود بانک را در حوزه های زیر توانمند می‌کند:

انطباق‌پذیری بیشتر برای پاسخگویی سریع‌تر به نیازهای درحال تغییر مشتری

تمرکز روی ایجاد تمایز رقابتی

شناسایی و اتکا به بهترین روش‌های عملکرد در سراسر سازمان

IFWدر مفهوم براساس چهارچوب زاکمن (Zachman Framework) بنا شده است. در 1987 میلادی جان زاکمن این چهارچوب را برای توضیح ساختار اطلاعاتی در 6 مفهوم بیان کرد:

چه چیزی که به داده مربوط است، چگونگی که به فرایند مربوط است، کجا به شبکه و مکان مربوط است، چه کسی که به عاملان و مشتریان مربوط است، چه زمانی که به بازه زمانی مربوط است و در نهایتچرا که به انگیزش مرتبط است.

مدل‌های صنعتی

این چهارچوب بخشی از چیزی است که به طور معمول به عنوان مدل‌های صنعتی شناخته می‌‌شوند. مدل‌های صنعتی IBM در درجه اول برای توسعه استانداردهای داخلی شرکت به کار می‌رود و لایه‌ای یکپارچه در سراسر بخش‌های فعلی سازمان و سرمایه‌گذاریهای آتیIT فراهم می‌کند. مدل‌های صنعتی IBM به وسیله کسب وکاری قدرتمند و بخشIT برای شخصی‌سازی تهیه شده‌اند تا منعکس کننده نیازهای دقیق شرکت استفاده‌کننده باشند. به همین دلیل هر شرکت نسخه مخصوص و شخصی‌سازی شده خود از مدل داده‌ها، فرایند و خدمات IBMرا در اختیار خواهد داشت و به این وسیله می‌توانند در حوزه‌هایی فعالیت کنند که در کسب و کارشان یگانه است و از سوی دیگر نوعی مزیت رقابتی ایجاد کنند. علاوه براین موارد می‌توان مدلها را به راحتی تقویت کرد تا امتداد صنعت و فعالیت‌های مخصوص شرکت را شامل شود.

مدل‌های صنعتیIFW برای صنایع زیر محصولاتی دارند:

بانکدای و بازارهای مالی( داده، فرایند ، خدمات)

بیمه( داده، فرایند، خدمات)

خدمات درمانی(داده)

مخابرات( داده)

خرده فروشی( داده)

با وجود اینکه در برخی بازارها مدل‌های صنعتیIBM به نوعی استاندارد تبدیل شده‌اند، اهداف آنها در سطح هر صنعت استاندارد نشده است اما بنیانی برای تعریف استانداردهای شرکتی فراهم می‌کنند. روش IBM تجهیز یا ایجاد مهمترین استانداردهای صنعتی است که اغلب اوقات مدل‌های داده یا فرمت‌های پیامدهی هستند. عناصر ساختاری در مدل‌های صنعتیIBM مدل‌های داده، مدل فرایند و مدل خدماتی هستند.

بانکداری و بازارهای مالی

چهارچوب اطلاعاتی در حوزه بانکداری و بازارهای مالی محصولاتی در حوزه های داده، فرایند و مدل‌های خدماتی دارد که تمرکز اصلی آنها روی مخازن داده و خدمات مبتنی برساختار است.

مخازن داده بانکداری و بازارهای مالیIBM(BFMDW)

صنعت بانکداری و بازارهای مالی با 3 چالش بزرگ دست و پنجه نرم می‌کند. نخستین چالش مربوط به آینده متوسط تا بلندمدت و روی چگونگی درک سازمان از عایدی و خطرات متمرکز است. نکته مهم در تصمیم‌گیری درباره قبول خطرات، نیاز به تعیین دقیق خطرات درباره تجارت، صندوق‌های تامینی، طرف‌های مقابل و شیوه قیمت‌گذاری است. مدیریت خطر برای اهداف شرکتی سازمان و بقای آن حیاتی است. دومین حوزه تمرکز چگونگی عکس العمل به نیازهای درحال افزایش قوانین همخوانی است .ازجمله قوانین بازل 2و3، حوزه پرداخت یگانه اروپا(SEPA)، سازمان کنترل استانداردها(MISMO)، استانداردهای بین المللی گزارشدهی مالی(IFRS) برای استانداردهای حسابداری(IAS)، راهنمای کفایت سرمایه (CAD) و قوانین ضدپولشویی(AML) است.

برای همخوانی با قوانین باید سرمایه‌گذاری کلانی انجام شود بنابراین چالش اصلی چگونگی انجام این روند بدون خسارت به میزان سودرسانی است. سازمان‌هایی که می توانند چنین سرمایه‌گذاری بزرگی را به مزیت بازاری تبدیل کنند ، سود سرشاری خواهند برد. سومین چالش پرداختن به ملزومات کفایت، رشد و انعطاف‌پذیری است تا اطلاعات به شیوه ای مرتبط، قدرتمند، به موقع و صرفه‌جویانه برای تصمیم گیرندگان تجاری فراهم شوند. حفظ و نگهداری مشتری در بازاری پرنوسان بسیار مهم است زیرا باید به ارتقای تجربه مشتری توجه خاصی شود.

مخزن داده بازار مالی وبانکداریIBM به طور معمول 80 درصد ملزومات تجاری را پشتیبانی می‌کند و علاوه برآنکه به آسانی شخصی‌سازی می‌‌شود می توان آن را گسترده‌تر کرد تا ملزومات خاص موسسات مالی را پوشش دهد.آنها به موسسات مالی کمک می‌کنند ساختاری انعطاف پذیر، قابل استفاده مجدد، قابل تمدید و شخصی‌سازی آسان را تهیه کنند که در دستیابی به اهداف زیر سازمان را یاری می‌کند:

افزایش انطباق‌پذیری و عکس‌العمل سریع به نیازهای درحال تغییر مشتری

کاهش زمان ارزشگذاری در مراحل مدلسازی، طراحی و اجرای یک پروژه

ارائه طرحی تایید شده که از زمان و هزینه انجام پروژه می‌کاهد

ارتقای کارآمدی و تاثیرگذاری پروژه

قدرتمندترکردن ارتباط کسب وکار و فناوری

تمرکز روی دستیابی به تمایز رقابتی

شناسایی و اتکا به بهترین رفتارها در سراسر سازمان

مخزن داده بانکداری IBM (BDW)

BDW زیرمجموعه‌ای از BFMDW است و حاوی محتویاتی مرتبط با صنعت بانکداری است.

مخزن داده بازارهای مالی IBM(FMDW)

FMDWزیرمجموعه‌ای از BFMDW است که حاوی اطلاعات مرتبط با صنعت بازارهای مالی است.

مدل‌های خدمات وفرایند بانکداریIBM(BPS)

سرعت تغییر در صنعت خدمات مالی در سالهای اخیر بیشتر شده‌است. فرایندهای خرید و ادغام، معرفی کانال‌های ساختاری، توسعه فناوریهایی مانند بانکداری اینترنتی و تلفن بانکینگ، معرفی بسته‌های محصولات و تغییر تمرکز از سیستم های تبادلی به سیستم های مشتری محور مانند چشم‌انداز یگانه عملیاتی مشتری ، همه تغییراتی وسیع را در نحوه عملکرد سازمان‌های خدمات مالی ایجاد کرده‌اند. روشی ساختاری در هرگونه بنیانIT یا کسب وکار برای موفقیت پروژه امری ضروری است. مدلهایBPS را می توان به عنوان طرح اولیه معمول فرایند و خدمات به کاربرد تا کسب وکار و فناوری را درکنار هم نگهدارد.

استفاده از مدل‌هایBPS مزایای فراوانی دارد:

افزایش رضایت مشتری، گسترش پایگاه مشتری و کاهش هزینه های فروش وخدمات مشتریان

شناسایی فرصت‌ها برای انجام فرایندها و ارائه خدمات ارزانتر و سریعتر

فرایندهای شناسایی که به طور معمول همان کارها را انجام می دهند و به همین دلیل باید عقلانی باشند. این امر از هزینه آموزش و نگهدار منابع انسانی می‌کاهد، نسبت درآمد/هزینه را می‌کاهد و در نهایت خدماتی بهتر و کم‌هزینه تر برای مشتریان فراهم می‌کند.

چنین روندی بهتر می‌تواند تکامل همخوانی با قوانین و مدیریت خطر را تضمین کند، در نتیجه سرمایه ای آزاد میکند تا ظرفیت اضافی، وامدهی و سرمایه گذاری را فراهم کند.

طراحی به شیوه‌ای که در فناوری و کسب وکار قابل درک باشد و به عنوان پل ارتباطی میان جوامع عمل می‌کند.

ایجاد محیطی که درآن استفاده دوباره از احتمالات قابل شناسایی و تایید شده باشد.

ایجاد بنیانی مستحکم که بتوان درآن یکپارچه‌سازی یا راه حلSOA را ساخت.

به بانکدار اجازه می‌دهد در مدلی معمول خدمات را تهیه کند.

قابلیت ردیابی تعاریف خدمات در ملزومات کسب وکار را فراهم کند.

مدل‌هایBPS حوزه های زیر را پوشش می دهند:

مدیریت فروش و ارتباطات،KYC/افتتاح حساب، وامدهی، محصولات کارت، وامدهی تجاری/ وامدهی سندیکایی، وام رهن، امور مالی تجاری، پس انداز، سرمایه گذاری و سپرده گذاری مدت دارد، خدمات انتقال، برداشت/ واریز/ انتقال پرداختهای نقدی و اعتباری،  مدیریت وجه نقد، مدیریت ثروت، مدیریت محصول و بازاریابی، همخوانی و قوانین، اجرای برتر/ MiFID، فرایندهای تجاری، فعالیت‌های شرکتی، مدیریت دارایی و بدهی، منابع انسانی.

نوشته شده توسط حمیدرضا مقدم در |  لینک ثابت   • نظر بدهید

eBanking زیر ساخت تجارت نوین

گسترش و رشد فناوريهاي ارتباطي و اطلاعاتي آثار وتبعات مثبتي در عرصه هاي مختلف علمي، اجتماعي و اقتصادي جوامع بهره بردار از اين فناوريها گذاشته است. کارشناسان امروزه در بررسي شاخص هاي توسعه به هيچ وجه به موارد خاص توجه نمي کنند بلکه تاثيرات مستقيم و غير مستقيم هر يک از عوامل تاثير گذار را در ترکيب با ساير عوامل مورد ارزيابي قرار مي دهند. تاثير فزاينده ابزارهاي کاربردي و علمي در فعاليت هاي مختلف جامعه علي الخصوص ساختارهاي اقتصادي موجب ايجاد تحول و تجديد در نگرش سنتي به موضوع تجارت و بازار مي شود . در اين بين توسعه روز افزون اينترنت در کشورهاي مختلف و اتصال تعداد زيادي ا زمردم جهان به شبکه جهاني اينترنت و گسترش ارتباطات الکترونيکي بين افراد و سازمان هاي مختلف از طريق دنياي مجازي اينترنت بستري مناسب و مساعد براي برقراي مراودات تجاري و اقتصادي فراهم کرد. اين پديده نوظهور تجارت الکترونيک نام دارد.

تجارت الکترونيک داراي زير شاخه هاي عمده اي به شرح زير مي باشد:

1- تجارت الکترونيک(E-Commerce)

2- کسب و کار الکترونيک(E-Business)

3- بازاريابي الکترونيکي(E-Marketing)

4- بانکداري الکترونيکي(E-Banking)

5- کارت هاي هوشمند

6- مديريت روابط عمومي با مشتري

· جايگاه بانکداري الکترونيکي در تجارت الکترونيک

در چند دهه اخير با گسترش ابزارهاي ارتباطي و اطلاعاتي حجم تجارت الکترونيک در رقابت با تجارت به شيوه سنتي از رشد و تحول مناسبي برخوردار بوده است. در تحقيقي که موسسه فارستر انجام داده پيش بيني شده که در فاصله سالهاي 2002تا 2006 به طور متوسط هر سال 5 در صد به حجم مبادلات تجاري از طريق بسترهاي الکترونيکي افزوده مي شود و مبلغ آن از 2293 دار در سال 2002 به بيش از 12837 ميليلرد در سال 2006 خواهد رسيد.

با توجه به تاثير گسترده و عميق تجارت الکترونيک در سيطره بر بازارهاي جهاني همچنين نظر به اهميت مبادلات پولي و اعتباري در هر فعاليت تجاري-اقتصادي مي طلبد که ابزارها و بسترهاي انتقال و تبادل پول نيز همگام و همسان با توسعه تجارت الکترونيک از رشد مناسب و مطلوب برخوردار شوند. در اين بين بانکها نيز براي جذب مشتريان بيشتر و ايجادگسترش و تنوع در خدمات خود بيکار نبوده اند و به سرعت خود را با فناوريهاي ارتباطات و اطلاعات همگام و همسو کرده اند.

بانکها در عرصه تحولات تجاري توجه جدي را براي ايجاد تحولات ساختاري در نظام هاي دريافت و پرداخت پول و ايجاد تشهيلات در روند خدمات رساني به مشتري کرده اند در واقع مي توان ادعا کرد يکي از دلايل اقبال عمومي به تجارت الکترونيک توجه مديران بانکها به اهميت و لزوم اين پديده بوده است که در نتيجه به گرايش و توجه جدي آنها براي فراهم کردن ساختاره بانکداري با شيوه الکترونيک انجاميده است.

طي گزارشي تحقيقاتي که توسط موسسه Data Manitor (از مراکز برجسته تجزيه و تحليل اطلاعات بانکداري در اروپا) ارائه شده آمار افرادي که از سيستم هاي E-Banking در هشت کشور فرانسه، آلمان، ايتاليا، هلند، اسپانيا، سوئد، سوئيس و انگليس استفاده کرده اند از 4/5 ميليون نفر در سال 1999 به بيش از 21 ميليون نفر در سال 2004 خواهد رسيد.

آنچه خدمات بانکها را در استفاده از سيستمهاي E-Banking متفاوت از روش هاي مرسوم مي کند گسترش کمي و کيفي در خدمات به مشتري است به عبارت ديگر E-Banking اين امکان را به مشتري مي دهد تا از خدمات گسترده تر و متنوع تري برخوردار باشد. ضمن اينکه بُعد زماني و مکاني تاثيري در کاهش و يا افزايش خدمات رساني به مشتري نخواهد داشت. همچنين مشتري مي تواند بدون حضور فيزيکي در شعب بانک از هر محلي فعاليتهاي مالي خود را کنترل کند.

· زير ساخت ها و بسترهاي مورد نياز براي توسعهE-Banking

با توچه به تنوع و گستردگي ابزارهاي ارتباطي و اطلاعاتي همچنين ظرفيتها و نيازهاي موجود در سيستم هاي بانکي و برنامه هاي توسعه سيستم هاي بانکي در بسترهاي الکترونيکي در ابتدا بايد با ساختارهاي مورد نياز در توسعه E-Banking آشنا شويم.

1-مهمترين و اثرگذاري ابزار در آغاز فرآيند E-Banking دسترسي عمومي به بسترهاي زير ساختي ارتباطات الکترونيکي مي باشد. در مديريت E-Banking بايد برحسب نوع خدمات و انتظاراتي که از سرويس هاي جديد مي رود از مناسب ترين ابزار ارتباطي بهره برد . مهمترين ويژگي و نکته اي که در گزينش اين ابزار الزامي است توجه به اصل اولE-Banking يعني جايگاه مشتري مداري در استفاده از سيستم هاي بانکداري الکترونيکي است. اين ابزار شامل استفاده از شبکه جهاني اينترنت با پهناي باند متناسب، شبکه هاي داخلي مثل اينترانتLAN ،WAN ، سيستم هاي ماهواره، خطوط فيبر نوري، شبکه گسترده تلفن همراه و تلفن ثايت و.... مي باشد.

2- توسعه زيرساختهاي مالي و بانکي

يکي از مهمترين اقدامات بانکها در راه تبديل شدن به يک بانک الکترونيکي ايجاد زير ساختهايي مثل کارتهاي اعتباري، کارت هاي هوشمند به توسعه سخت افزاري شبکه هاي بانکي، فراگير کردنATM وگسترش DAM است همچنين ارتباط مناسب براي تطبيق پروتکل هاي داخلي شبکه هاي با نکي با يکديگر و پايانه هاي فروش کالاست(DOS) تا نقش کارتهاي هوشمند ارائه شده از جانب بانک در مبادلات روزمره نيز گسترش پيدا کند.

3= توسعه شاخص هاي قانوني در بانکداري الکترونيکي

هر فناوري جديدي براي جا افتادن و توسعه پيش از مقبوليت عمومي نيازمد مقبوليت قانوني است. تا کليه ظرفيتها ي آن مورد استفاده قرار گيرد. يعني اگر به دنبال اين هستيم که فرايند E-Banking با اقبال عمومي مواجه شود بايستي بسترهاي قانوني مورد نياز را فراهم کنيم و با شناخت تمامي احتمالات روند بانکداري الکترونيکي درصد ريسک و استرس عامه را نسبت به سيستم هاي مبتني بر بانکداري الکترونيکي کاهش دهيم. براي اين کاربايد در تدوين نظام نامه ها و آيين نامه هاي اجرايي توجه زيادي را به اصل مشتري مداري معطوف کنيم. هميشه بايد توجه داشت که عامه مردم در مباحث اقتصادي ريسک بالا را نمي پذيرند علي الخصوص اگر دريچه جديدي براي حرکت و فعاليت اقتصادي باز شده باشد که در اين صورت تا از پشتوانه هاي قانوني آن مطمئن نشوند نقشي در توسعه اين فرآيند به عهده نخواهند گرفت.

4-توجه به زير ساختهاي انساني در توسعه و راه اندازي E-Banking

در اين بخش براي مديريت باکداري الکترونيکي با دو چالش اساسي و محوري مواجه خواهيم بود.

اول اينکه با گرايش به سمت سيستم هايE-Banking مي بايد بسياري از روش هاي کهنه را در قالب اين سيستمها گنجاند و اين خود نياز به اعمال آموزش هاي لازم براي کارمندان بانکها دارد تا با ديدي روشن و بدون ترس از اين پديده جديد اسقبال کنند و خود را با آن هماهنگ و همسو سازند. بايد کارمندان را توجيه کرد که در بانکداري به شيوه الکترونيکي بسياري از کارهاي سخت افزاري آنها حذف خواهد شد و در عوض سرعت کار آنها بالا خواهد رفت يعني به جاي سخت کارکردن سريعتر کار خواهند کرد.به عبارت بهتر E-Banking نيروهاي موسسات مالي را از نيروي کمي به نيروهاي کيفي تبديل خواهد کرد.

دومين مسئله تطبيق ابزارها و روش هاي E-Banking با فرهنگ و روحيه و دانش مردم است. براي اين که مردم سالهاست با روش هاي سنتي خو گرفته اند و شايد به راحتي حاضر به کنار گذاشتن آنها نباشند. آنها هنوز به کارت هاي هوشمند اعتماد ندارند و يا تلفن هاي گويا را ابزاري تجملي و غير ضروري مي دانند و به آنها بي اعتمادند و خدمات اين سيستم ها را غير کاربردي و سطحي مي دانند. در واقع براي توسعه بانکداري الکترونيکي نياز جدي به فرهنگ سازي براي جذب و توجيه اقتصادي بهره برداري از اين سيستم ها براي مشتريان است.

5- تامين نرم افزاري و امنيتي درE-Banking

يکي از عوامل مهم در پا گرفتن و گسترده شدن فرآيند هاي بانکداري الکترونيکي توسعه نرم افزاري و افزايش امنيت در سيستم هاي آن است. در صورتي که زمينه لازم جهت تامين اين دو نياز فراهم شود کاربرد عمومي از سيستم هاي الکترونيکي گسترش و تسهيل مي يابد و ريسک استفاده از چنين سيستم هايي با حفظ درجه امنيت بالا کاهش مي يابد و اعتماد و رضايت مندي مشتري افزايش مي يابد.

· مشتري مداري اصل اول استفاده از سيستم هايE-Banking

با توجه به اينکه حيات و چرخه اقتصادي همه موسسات مالي با حضور و سرمايه گذاري مردم ادامه مي يابد در راه اندازي سيستم هاي بانکداري الکترونيکي بايد توجه بسياري به اصل مشتري مداري داشت. امروزه با توجه به گستره جهاني رقابتهاي تجاري موسسه اي در جذب مردم موفق خواهد بود که بهترين و بيشترين سرويس ها را به مشتريان خود ارائه بدهد. بنابراين مي توان توجه به نقش مشتري در توسعه فعاليت هاي اقتصادي را اصل قرار داد و برنامه هاي بانکداري الکترونيکي را با توجه به اين اصل پي ريزي کرد.

يکي از نقايص بزرگ در سيستمهاي جاري بانکي اين است که مشتري بر اساس شعبه اي که در آن افتتاح حساب کرده يا موجودي دارد درجه بندي ميشود و شعبات ديگر اورا به عنوان کاربر خدمات بانک متبوع خود نمي دانند اين موضوع باعث مي شود تا مشتري براي انجام چند فعاليت بانکي به دو-سه بانک مراجعه کند و در اين بين متحمل صرف هزينه و وقت زيادي شود. توسعه E-Banking با هدف مشتري محوري(کليه تسهيلات و ابزارهاي مورد استفاده در بانکداري الکترونيکي فراهم کننده بسترهاي جلب رضايت مشتري و افزايش سرميه گذاري هاي بانکي او مي باشد. ضمن اينکه مشتريهاي جديد نيز در اين پروسه جذب خواهند شد.) اين امکان را به وجود مي اورد که مشتري با افتتاح حساب در هر شعبه اي از يک بانک از آن پس مشتري بانک محسوب شود و نه مشتري شعبه اي خاص. به عبارت ديگر شعبه بازکننده حساب اقدام به ثبت شناسه و امضاي او خواهد کرد و از طريق سيستم هاي ماهواره اي تمامي شعب آن بانک و در صورت تلفيق سيستمهاي بانکهاي مختلف کليه بانکها از اين پس او را مي شناسند و به او خدمات خواهند داد.

· اصل ايجاد تنوع در ابزارهاي خدمات رساني سيستم هاي E-Banking

در مديريت بانکداري الکترونيکي توجه به لزوم تنوع در ابزارهاي الکترونيکي خدمات رسان يک اصل مي باشد. بايد توجه داشت که مشتري در شرايط زماني و مکاني مختلف نيازمند به برقراري ارتباط با بانک خود خواهد بود بنابراين با انجام پيش بيني هاي لازم مي توان در شرايط مختلف به نياز هاي او پاسخ گفت. بانکها در ارائه خدمات باکداري الکترونيکي به مشتري امکان مي دهد تا از شبکه هاي مديريت يافته، رايانه شخصي، تلفن ثابت، تلفن همراه و ماشين هاي خود پرداز(ATM ) استفاده کنند. موسسه Data Monitor بر اساس تحقيقات خود پيش بيني کرده است تعداد کاربران سيستم هاي بانکداري الکترونيکي از طريق تلفن همراه در سال 2004 به بيش از 14 ميليون نفر برسد. افزايش کمي و کيفي در ATM ها اين دستگاهها در حال حاضر مي توانند فعاليت هايي مثل ارائه و دريافت پول نقد مشتري را در طول شبانه روز انجام دهد و پول را از حسابي به حساب ديگر منتقل کنند و صورتحساب عملکرد بانکي مشتري را صادر کنند.

· تاثيرات گسترش E-Banking

گسترش بانکداري الکترونيکي زمينه هاي لازم را در جهت حذف روش ها و شيوه هاي مبتني بر نظام هاي بروکراتيک فراهم مي کند. نگرش شعار گونه مشتري مداري که اکثر با نکها آن را بيان مي کنند به واقعيتي عملي تغيير پيدا خواهد کرد. در و اقع آنچه انتظار مشتري از يک بانک پيشرو و پوياست ارائه بهترين خدمات در کوتاهترين زمان است. E-Banking به مشتري اين امکان را مي دهد تا در مقابل تنوع خدمات قادر با گزينش باشد. بانکداري الکترونيکي همانطور که پيشتر اشاره شد يکي از بزرگترين ابزارهاي موثر در فرآيند E-Commerce است . از همين رو گسترش کمي و کيفي در بانکداري الکترونيکي نقش به سزايي در تجارت الکترونيک بر جاي خواهد گذاشت. بانکهايي که گرايش به سمت بانکداري الکترونيکي دارند هميشه در پي يافتن راهها و روش هاي گسترش کمي و کيفي خدمات خود هستند و در اين ميان از پيشرفتهاي ساير رقبا نيز غافل نخواهد ماند.E-Banking رقابت تجارتي ميان بانکهاي عامل را گسترش مي دهد و اين در نهايت موجب رونق اقتصادي بانک و بهره مندي بيش از پيش مشتري خواهد شد. در بانکداري الکترونيکي مديريت اين امکان را خواهد داشت که با نظارت دقيقي روند افت و يا افزايش جايگاه بان را در عرصه تجارت و رقابت به صورت دقيق و online-real time مورد بررسي و تحليل قرار دهد.

· جايگاه E-Banking در نظام بانکي ايران

براي اين منظور به جاست که نگاهي به زيرساختهاي توسعه بانکداري الکترونيکي در ايران داشته باشيم. جايگاه ايران در بين کشورهاي بهره بردار از فناوريهاي ارتباطات و اطلاعات در رده کشورهاي در پي توسعه اين فناوريها است با اين تو ضيح مي توان اذعان داشت که هنوز کشور ما در برنامه هاي توسعه ICT در گام هاي ابتدايي به سر مي برد و نياز مند آن است که براي توسعه بانکداري الکترونيکي در ابتدا بسترهاي توسعه ICT را فراهم کند.گسترش زيرساختهاي ارتباطي مناسب همانطور که قبلاً ذکر شد مي تواند در تلفيق سيستمهاي بانکي با ابزارهاي الکترونيکي موثر باشد. توسعه ابزارهاي سخت افزاري و نرم افزاري در زمينه بانکداري الکترونيکي مثل دستگاههاي خود پرداز، سيستم هاي تلفني ديجيتال، کارتهاي اعتباري، کارتهاي هوشمند و .... تهيه و تدوين چهارچوب هاي قانوني و نظام مند کردن بانکداري الکترونيکي و گسترش فرهنگ عمومي نسبت به مسئله بانکداري الکترونيکي از جمله مرواردي هستند که براي توسعه بانکداري الکترونيکي در ايران مورد نيازند. اما مشکلات توسعه E-Banking کدامند؟

صنعت غير رقابتي، با بودن هزينه تمام شده توليد کالا و همچنين رشد صنعت در شرايط انحصاري به همراه پيکره دولتي اقتصاد ايران از جمله دلايلي هستند کهWTO (سازمان تجارت جهاني) در عدم پذيرش ايران به عنوان عضو خود بر آنها تاکيد دارد. با اين توضيح و با توجه به ساختار دولتي بانکهاي بزرگ کشور که شرايط رقابت را خنثي مي کند و همچنين رشد نيافتگي مناسبICT در مديريت کلان کشور يا همانE-Goverment و بالا بودن ريسک سرمايه گذاري در ايران همه از دلايلي هستند که موجب شده اند سهم ايران از تجارت الکترونيک در سال 2002 تنها045/0 درصد عنوان شود.

نگاه کلان و اساسي به مسئله بانکداري الکترونيکي مي تواندتحول ساختاري در نظام بانکي کشور به وجود آورد. در اين ساختار نبايد گزينه هايي مثل بيمه، گمرک، بورس، حمل و نقل و .... را از دايره توجه خارج ساخت. چرا که هريک از اين موارد مي توانند تاثير مثبت يا منفي خود رادر عرصه بانکداري الکترونيکي برجاي بگذارد. از اين نکته هم نبايد غافل بود که بانکداري الکترونيک در ايران زمينه حضور سرمايه گذاران خارجي را فراهم خواهد کرد و در گسترش صادرات موثر خواهد بود در شرايطي فعلي تنها توصيه براي توسعه بانکداري الکترونيکي گسترش شاخص ها و ابزارهاي لازمه مي باشد.



· فرهنگ سازي E-Banking در ايران

از عوامل تاثير گذار در توسعه بانکداري الکترونيکي اقبال عمومي به استفاده از ابزارهاي اين پديده نوين است. براي دست يابي به اين هدف بايد فرهنگ سازي و تبليغات لازم براي جلب اعتماد و گرايش عمومي به استفاده از اين سيستم صورت گيرد.به طور مثال:

1- آموزش هاي کاربردي براي مشتريان ترتيب داده شود

2- براي دسترسي سريع مشتريان به اطلاعات مورد نياز در توزيع و انتشار اطلاعات از ابزارهاي در دسترس آنها استفاده کرد.

3- خدمات و ابزارهاي جديد تحت سيستم هاي E-Banking به شيوه هاي مختلف ارائه و معرفي شود.

4- رابطه مستمر با مشتريان و شناخت نياز هاي خدماتي و اطلاعاتي آنها

5- ايجاد و گسترش مراکز اطلاع رساني

6- آموزش سيستم هاي بانکداري الکترونيک به کارمندان و مديران براي ارائه خدمات مطلوب به مشتريان

7- گسترش سيستم هاي سخت افزاري و نرم افزاري مطابق با استانداردهاي روز دنيا

8- اشاعه فرهنگ کسب و کار الکترونيک و بازايابي الکترونيک

9- تعيين امکانات ويژه براي بهره برداران از سيستم هاي بانکداري الکترونيک

حرکت به سمت جهانی‌شدن

بی‌یان کار خود را با ING و‌ SAP آغاز کرده است و هدف ارزش‌آفرینی برای تولیدکنندگان نرم‌افزار و بانک‌ها را به‌عنوان هدف اصلی در جذب مشتریان خود دنبال می‌کند؛ چراکه بانک‌ها و شرکت‌های مالی به‌طور معمول ۱۰ درصد از درآمدشان را صرف مقاصد IT می‌کنند که این هزینه تا حد زیادی صرف اداره پیچیدگی‌های محیط می‌شود.

بی‌یان این استانداردسازی را در حال حاضر برای ۴۰۰ بانک رده اول جهان پیاده‌سازی کرده است. در حال حاضر شرکت SAP به‌عنوان یکی از پیشروان در پیوستن به بی‌یان برای مشتری بانکی خود Deutsche Bank، در حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از عملیات این بانک را با سرویس‌های ارائه شده توسط این فریم ورک جایگزین کرده است. در این میان، علاوه بر تولیدکنندگان برتر نرم‌افزارهای بانکی، بانک‌های بزرگی همچون ABN AMRO, ING ‌Commercial Bank ,DBS ,Post Bank ,UBS هم به بی‌یان متصل شده‌اند.

در این بین ارائه‌دهندگان تکنولوژی از جمله IBM ,Microsoft که در پیوستن به بی‌یان تاخیر داشته‌اند، علت پیوستن خود به این شبکه را کمک به گسترش هرچه سریع‌تر تکنولوژی frame work بانکداری دانسته‌اند.

بعد از پیوستن همکاران تجاری در هند از جمله IDRBT و بانک Reserve Bank در این کشور و همچنین پیوستن اولین بانک خاورمیانه Commercial Bank of Qatar که پیشرو در ارائه خدمات نوین و دیجیتال به مشتریان خود بوده است، اولین همکار تجاری آفریقایی بی‌یان، SCI با بیش از ۵۰ سال سابقه در ارائه خدمات بانکداری و مالی در جهت پیشی‌گرفتن در رقابت‌های تسخیر بازار منطقه و هم‌سوسازی با سرویس و تکنولوژی‌های نوین، در مارس ۲۰۱۴ به گروه بی‌یان پیوست. این قراردادها نمایانگر رشد سریع بین المللی بی‌یان در جهان است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می‌توانید به سایت Bian.org مراجعه کنید.

 

سیر تحول خدمات بانکی بی‌یان

از ابتدای شکل‌گیری بی‌یان در اواخر سال ۲۰۰۸، با توجه به معماری سیستم‌های IT بانکی در جست‌وجوی خلق یک الگوی جامع و فراگیر برای صنعت بانکداری بوده است. در واقع بی‌یان با این رویکرد کار خود را ادامه داده است که در جست‌وجوی خلق یک محصول جدید رقابتی نیست و به‌عنوان یک لایه پایینی برای هر بانکی قابل پیاده‌سازی است.

 

بی‌یان در یک سال اخیر با پیوستن شرکت‌های عظیم صنایع بانکدرای رشد چشم‌گیری در دستیابی به چشم‌اندازهای خود داشته است، به‌گونه‌ای که سال گذشته با عنوان حوزه سرویس ۲.۰، نزدیک به ۲۷۰ محدوده سرویس یکتا را شناسایی کرده که از این بین ۶۳ مورد، وارد حوزه اجرایی شدند و در عرض چند ماه با ارائه نسخه ۲.۵ این تعداد را به ۹۳ مورد افزایش داده است.

بی‌یان همچنین در ابتدای سال ۲۰۱۴ نسخه جدیدی از فریم‌ورک خود مشتمل بر بیش از ۱۸۰ سناریوی کسب‌وکاربانکی ارائه داده است. در حال حاضر بی‌یان، ۲۱۴ محدوده کسب‌وکار شناسایی‌شده قبلی را پیاده‌سازی و ۲۸۰ محدوده سرویس را شناسایی کرده است. آخرین ورژن با عنوان حوزه سرویس ۳.۰ نحوه ارتباط حوزه سرویس با سناریوهای کسب‌وکار واقعی را مشخص کرده و بیش از ۱۰۰ سناریوی کسب‌وکار شامل عملیات back office، فروش و حواله‌جات به این ساختار مرجع اضافه شده است.

ضمن اینکه براساس چشم‌اندازی که بی‌یان دارد، قرار است در اولین نسخه سال ۲۰۱6 نسخه تکمیل‌شده‌ای از ۲۸۰ حوزه سرویس مشتمل بر تمامی فرایند‌های کسب‌وکار شناخته‌شده‌ ارائه شود.

با این هدف، به‌ زودی ساخت یک سیستم برخط برای حوزه‌های تجاری، مشاوره‌ای و بانکداری که در واقع هدف آنها جلوگیری از صرف زمان در جهت انتقال اطلاعات است، امکان‌پذیر خواهد بود.

 

یک مدل خدمات کسب‌وکار برای بانکداری

بی‌یان عموما روی استانداردسازی سرویس‌های مشترک که عملیات یکسانی را در بانک‌ها پیاده‌سازی می‌کنند، تمرکز دارد. این سرویس‌ها به عملیات back end مربوط است که همه بانک‌ها برای انجام عملیات روزانه خود به آن نیازمندند، سرویس‌هایی همچون روش‌های دریافت و پرداخت، فرآیندهای سپرده‌ها و تسهیلات، مواردی از این دست هستند.

بر این اساس با به‌کارگیری معماری سرویس‌گرا، سرویس‌های از پیش تعریف‌شده قبلی توسط بلاک‌هایی به هسته ساختار منتقل شده و امکان ارتباط توسط ایجاد لینک‌ها برآورده می‌شود و در نهایت با این روند، همگام شدن با صنعت روبه رشد بانکداری تحقق می‌یابد.

بی‌یان تلاش دارد شرحی از سطوح معنایی از سرویس‌های بانکی ارائه دهد. به این‌صورت با ایجاد این تعاریف دسته‌بندی‌ شده به مهارت بالایی در شناسایی اجزای سرویس‌ها برای مصرف‌کنندگان بی‌یان نیاز نخواهد بود. در واقع یکی از دلایل علاقه‌مندی به‌کاربری بی‌یان، کاهش سطح مهارت و هزینه‌هایی است که صرف نصب و نگهداری سیستم‌های بانکی می‌شود.

بر اساس استراتژی تعریف‌شده، بی‌یان درنظر دارد مجموعه بانک‌ها، تولیدکنندگان نرم‌افزارهای بانکی و تولیدکنندگان سرویس را به‌گونه‌ای همسو سازد تا بتوانند به یک اجماع کلی در درک نیازمندی‌های کسب‌وکار بانکی و تعریف حوزه خدمات بانکداری (Service‌ Landscape) که توسط فریم ورک مبتنی بر SOA مطرح شده دست یابند. بر اساس حوزه سرویس تعریف‌شده که مبتنی بر تعاریف معنایی از خدمات بانکداری است، نیازمندی‌های کسب‌وکار بانکی قابل پاسخگویی می‌شوند.

پاسخگویی به این نیازمندی‌ها، توسط ایجاد ارتباط مبتنی بر پیغام بین سرویس‌هایی که در بسترهای متفاوت، پیاده‌سازی یا از سیستم‌های غیریکپارچه صادر شده‌اند، برقرار می‌شود.

فن آوری اطلاعات بانک ها در گذر زمان

با وجود اینکه بانک‌ها جزو پیشروان استفاده‌کننده استانداردهای تجاری هستند، اما همچنان در اعلام شفاف استاندارد فرایند فعالیت‌های داخلی خود ناتوان‌اند. به‌‌رغم اینکه توسعه‌دهندگان نرم‌افزار برای ایجاد یکپارچه‌سازی بهینه، ابزارهایی همچون EAI (Enterprise‌ Application Integration و (ESB (Enterprise Service Bus را ارائه داده‌اند، اما همچنان به‌دلیل تعاریف سرویس‌های بومی‌سازی شده هر بانک و وجود پلاگین‌های خارج از استاندارد، نگاشت بین نرم‌افزارهای بانکی، پیچیده و پرهزینه است.

چشم‌اندازی که در دهه‌های اخیر ساخته شده است، گسترش IT در گذر زمان را آشکار می‌کند. بستر سخت‌افزاری، زبان‌های برنامه‌نویسی، مانیتور تراکنش‌ها، انبار داده، application server، بستر استاندارد نرم‌افزاری و تکنولوژی‌های یکپارچه‌سازی نزدیک به ۵۰ سال است که هویت مستقل خود را به‌نمایش گذارده‌اند.

بانک‌ها برای جلوگیری از منسوخ شدن سیستم‌ها و افزایش ریسک‌های عملیاتی و همچنین همگام‌شدن با صنعت رو به‌رشد بانکداری و ایجاد انعطاف‌پذیری در ارائه محصولات متنوع، مجبور به همسو شدن با پیشرفت تکنولوژی جهت پاسخگویی به‌موقع به نیازمندی‌های بازار هستند. در این راستا وجود استانداردهای کاربردی، در تعاریف معنایی خدمات و ایجاد ارتباطات سیستماتیک و موثر جایگاه خود را نمایان می‌سازد و دقیقا در همین نقطه است که شرکت‌های ارائه‌دهنده سرویس می‌توانند بهترین استفاده را از احتیاجات این بانک‌ها کرده و با ارائه سرویس‌های مد نظر و دوراندیشانه، نیازهای خواسته یا ناخواسته آنها را پاسخگو باشند.

تاثیر بر حوزه IT بانک‌ها

تقریبا تمام سرمایه‌هایی که توسط یک موسسه مالی مدیریت می‌شود، مجازی هستند. این سرمایه‌ها عمدتا تنها در حد اطلاعات هستند؛ از این‌رو پردازش اطلاعات و تکنولوژی توانمند آن، در تعامل مستقیم با صنعت بانکداری امکان‌پذیر است. اهمیت این تعامل از آنجا مشخص می شود که طبق برآورد انجام شده، موسسات مالی در سال ۲۰۱۱ به‌طور متوسط ۸/۷ درصد از درآمدهای بودجه به‌دست‌آمده را صرف صنعت IT کرده‌اند.

اغلب بانک‌ها سابقه طولانی در استفاده از سیستم‌های مکانیزه دارند. از زمانی که برای مکانیزه‌سازی فرآیندها، پشتیبانی از بخش‌های مختلف بازار اقتصادی، محصولات، مشتریان و خدمات متفاوت، تمامی اطلاعات دستی و اسنادی به سیستم‌های اطلاعاتی انتقال داده شد، سیستم‌های بانکداری خرد جزیره‌ای از چند دهه پیش ایجاد شدند.

به‌طور معمول بسترهای جاری و داده‌های موجود، مربوط به بانکداری خرد و تجاری مربوط به پیاده‌سازی‌های سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ هستند و به مرور زمان با اضافه‌شدن عملکردهای جدید بانکی گسترش یافته‌اند. با اضافه‌شدن کانال‌های ارتباطی جدید به سیستم‌های بانکی مقوله‌های مدیریت ریسک، امنیت و ارائه گزارش‌های دوره‌ای نیز به نیازمندهای قبلی اضافه شد.

جالب اینکه گسترش موازی اما در خطوط گوناگون، موجب ایجاد توابع تکراری شده و از طرفی ادغام‌های انجام گرفته چه به‌صورت in-source و چه به‌صورت out-source نیز باعث ایجاد پیچیدگی‌های بیشتر در حوزه IT شده است. از آنجایی که امروزه بانک‌ها بسترهای IT را با پیچیدگی‌های بسیار زیاد اجرا می‌کنند، پاسخگویی سریع به نیازهای بازار برای آنها امکان‌پذیر نیست که این خود تاثیر مستقیمی بر نرخ درآمد، هزینه و ریسک‌پذیری آنها دارد. در واقع انجام یکپارچه‌سازی‌ها در بهترین پیاده‌سازی موجود، به فرایندی دشوار که صرف وقت و هزینه زیادی می‌طلبد تبدیل شده است.

چابکی در چشم انداز ارایه خدمات

فریم ورک بی‌یان باعث حرکت بانک‌ها به سمت بسته‌های استاندارد خواهد شد، به‌گونه‌ای که بانک‌ها به‌صورت محسوس درخواهند یافت که قادر به ایجاد استانداردهای داخلی (مرتبط با سیستم‌های درون سازمانی خود و سیستم‌های خارجی) خواهند بود و ایجاد استانداردهای داخلی در هر زمان و بدون هزینه مقدور خواهد بود؛ چراکه یکی از مزایای پیوستن به بی‌یان امکان تغییر در استاندارها و خلق استانداردهای جدید برای بانک یا تولیدکننده نرم‌افزار عضو، است.

بنابرین از آنجایی که استانداردها در ایجاد یکپارچه‌سازی ساده سیستم‌ها، فرایندی توانمند هستند و به توسعه سریع منجر شده و در عین حال سهولت در نگهداری سیستم‌ها می‌انجامند، کاهش هزینه‌ها را هم برای بانک به ارمغان می‌آورند و می‌توان ادعا کرد که بانک‌ها برای انطباق با تحولات سریع فرایندهای کسب‌وکار و حفظ سودمندی بازار رقابتی، نیازمند افزایش چابکی در چشم‌اندازهای آتی خود هستند و این مقصود جز با به‌کارگیری چنین استانداردهای توسعه‌یافته‌ای در این زمینه محقق نخواهد شد.

سوددهی از طریق تجمیع خدمات صنعت بانکداری

همچنین طبق نظر رابرت هانت، مدیر ارشد تحقیق در Tower Group، استاندارد بی‌یان فرصتی است برای بانک‌ها و کمپانی‌های در حال توسعه که روش‌های استاندارد‌شده‌ای برای مهاجرت (Migration) به یک معماری Services-oriented ارائه می‌دهد.

Tower Group باور دارد که بانک‌ها می‌توانند سوددهی خود را از طریق تجمیع صنعت بانکداری با استانداردهای خاص، خلق کنند و بهترین روش را برای پیاده‌سازی SOA، به‌طور قابل ملاحظه‌ای گسترش دهند. در این راستا توسعه مدل‌ها و استانداردهای خاص خدمات بانکی می‌تواند، طرح‌های بنیادی که بانک‌ها به دنبال آن هستند را، ارائه کند. چنانچه این مدل‌ها توسط بانک‌ها و شرکای نرم‌افزاری به‌تصویب برسد (به شرط تبعیت این سازمان‌ها از استانداردهای SOA)، می‌توانند از مهم‌ترین مزیت آن یعنی استفاده از کامپوننت‌های آماده و توسعه‌یافته توسط تکنولوژی‌های متفاوت، بهره‌مند‌ شوند. به این طریق بانک‌ها می‌توانند به‌تدریج سیستم‌های قدیمی را با همان محیط قبلی، اما با فرایندها و خدمات جدید ارائه‌شده توسط ارائه‌دهندگان تکنولوژی (که استانداردها ومدل‌های معماری جدید را پوشش می‌دهند) جایگزین و به‌روز کنند.

این بدان معناست که اگر ارائه‌دهندگان خدمات بانکی از معماری‌های لایه‌ای استفاده کرده باشند، نیاز به تغییر و جایگزینی قسمت بزرگی از سیستم نبوده و تنها با ایجاد نگاشت بین هسته بانکداری با frame work جدید می‌توان با آن یکپارچه شد که هزینه این تغییر به مراتب کمتر از هزینه تغییر نرم‌افزار بر اساس نیازمندی‌های مشتریان به‌صورت بومی‌سازی(Customize) شده است.

مدل معماری توسعه پذیر بانکی

با وجود اینکه صنعت بانکداری همیشه دارای استانداردهایی بوده است، اما به غیر از استثنایی همچون استانداردهای رایج Swift، سایر استانداردهای بانکی به‌کاررفته، بیشتر به‌منظور طراحی و ایجاد ارتباط تراکنش‌های داخلی سیستم‌های خاص مانند دریافت و پرداخت یا پایاپای شکل گرفته‌اند. این استانداردها اغلب وابسته به فرایندهای بانکداری خرد می‌باشند و مدلی کلی برای کسب‌وکار صنعت بانکی، که نمایانگر فرایندهای ارتباطی بانک‌های متفاوت و اداره ارتباطات بین آنها هستند، ارائه نمی‌شوند.

بانک‌ها با توجه به فرایند کاری خود استانداردهای داخلی از پیش تعریف‌شده‌ای را ایجاد می‌کنند، اما به‌طور معمول با استفاده از نرم‌افزارهای جدید نقاط غیرمشترک و نامنطبق در فرایند سیستم و استانداردهای قبلی ایجاد می‌شود که به تبع آن هزینه یکپارچه‌سازی و انتقال اطلاعات برای بانک‌ها ایجاد می‌شود.

بنابراین بانک‌ها به یک طرح اولیه به‌منظور ایجاد یک مدل معماری توسعه‌پذیر برای آینده نیاز دارند. با چنین مدلی آنها به‌تدریج می‌توانند اجزای بسترهای فعلی را به‌عنوان موارد کسب‌وکار آتی جایگزین کنند. اهمیت وجود استاندارد واحد در صنعت بانکی همواره مورد توجه نهادهای بین المللی و نظریه‌پردازان بوده است، به‌گونه‌ای که ایجاد یک استاندارد برای تراکنش‌ها در سطوح متفاوت، برای پاسخگویی به‌موقع به نیازمندی‌ها و درخواست‌های جدید ارائه‌شده از سوی طرح واحد پرداخت اروپا (SEPA (Single Euro Payment Area ارگانی مشتمل بر ۲۸ عضو اتحادیه اروپا که وظیفه استانداردسازی، توزیع مناسب و نظارت بر مبادلات الکترونیکی در مراکز فروش کالا و خدمات را بر عهده دارد، مشابه طرح شاپرک در ایران یا همان شبکه الکترونیک پرداخت بانکی بسیار ضروری و حائز اهمیت شمرده شده است. مهم‌ترین هدف از این استانداردسازی، تسهیل کارآمد و مؤثر در تبادل داده‌ها (Data‌ Conversion) است که به موجب آن ریسک و هزینه‌های بانکی کاهش می‌یابد.

استانداردسازی خدمات بانکی

بانک‌ها با تعداد زیادی از سیستم‌ها و برنامه‌های کاربردی داخلی که از ۳۰ تا ۳۵ سال پیش تا به امروز توسعه یافته‌اند روبه‌رو هستند؛ به‌گونه‌ای که برنامه‌های پیاده‌سازی شده آن دوره با رویکرد مالی، از دو مولفه تراکنش‌های online و عملیات بچ شبانه استفاده می‌کردند و آنچه برای بانک‌ها اهمیت داشته، انجام سیستماتیک فرآیند داخلی، بدون توجه به ارتباطات مورد نیاز با سایر سازمان‌ها بوده است. اما چالش اصلی زمانی پیش آمد که ۲۰ سال پیش با ظهور دستگاه‌های خودپرداز و توقع بر ارتباط بانک‌ها در سطح جهانی، شکاف موجود در معماری‌های قبلی نمایان شد؛ چراکه بانک‌ها به‌دلیل وجود مشکل در معماری خود، به‌راحتی قادر به پیوستن به این شبکه نبودند، به‌طوری‌که برقراری امکان اتصال به این شبکه نزدیک شش سال به‌طول انجامید. سیستم‌های کنونی نیز به‌طور معمول بازنویسی‌ای از سیستم‌های قدیمی در بسترها و تکنولوژی‌های جدید هستند.

با توجه به اینکه یکپارچه‌سازی این‌گونه سیستم‌های الحاقی بدون توجه به معماری کلی توسط روش‌های متفاوتی با استفاده از فرمت‌های مختلف و در سطوح گوناگون برقرار شده است، بعضاً هزینه ایجاد و نگهداری این ارتباطات، هزینه ایجاد سیستم‌های داخلی را پوشش می‌دهند.

علاوه بر این پیچیدگی‌هایی که از ادغامات و ترکیبات نتیجه‌شده، واضح است که با القای تغییرات پی در پی، ارتباط میان صنعت IT و مالی، در بانکداری نامطمئن و غیرقابل مدیریت خواهد شد. از این جهت است که بانک‌ها مجبور به مهندسی مجدد سیستم‌ها یا تعویض آنها جهت پاسخگویی به نیازهای جدید می‌باشند، که این خود نیازمند صرف هزینه بالایی است.

.

مفاهیم BIAN - Banking Industry Architecture Network

بانک‌ها با رهاکردن دیدگاه حمایت سنتی از معماری و حرکت به سمت استانداردهای توسعه‌یافته می‌توانند به رشد فراگیری در بهبود همکاری با یگان‌های دیگر، تعمیم کار، کاهش هزینه‌ها و بهبود بازده و بهره‌وری برسند که در این راه سیستم بی‌یان (BIAN) می‌تواند به پیشبرد این اهداف سرعت ببخشد.

 

کلیاتی از مفاهیم BIAN

با توجه به پیشرفت خدمات بانکی، بانک‌ها در جهت کاهش هزینه‌های یکپارچگی نیازمند یک مدل ساختارمند و انعطاف‌پذیر برای تسهیل و تعمیق ارتباطات بین سیستمی هستند.

در این میان، بی‌یان یک مدل مبتنی بر معماری سرویس‌گرا (SOA) با تعاریف سرویس‌های ثابت و تعریف سطوح و مرزهای مشخص بین سرویس‌ها است؛ قابلیتی که امکان انتخاب و یکپارچه‌سازی محصولات مختلف از سازمان‌های متفاوت را جهت ایجاد و کنترل یک کسب‌وکار خاص موجب می‌شود.

 

وظیفه و کارکرد بی‌یان، هدایت صنعت بانکداری در راستای ایجاد توافق عمومی بر روش دستیابی به یک معماری انعطاف‌پذیر است؛ معماری‌ای که با هدف قراردادن پاسخ‌گویی نیازمندی‌های کسب‌وکار بانکی در افزایش چابکی و کاهش هزینه که اصلی‌ترین رویکرد بانک در زمینه استفاده از صنعت IT است، همسو شده است.

در این راستا سرویس‌های پایه‌ای و اصلی مورد نیاز بانک‌ها، فروشندگان نرم‌افزارهای بانکی و ارائه‌دهندگان خدمات پیشرو بر اساس معانی تعریف‌شده رسمی، پیاده‌سازی و به‌اشتراک گذاشته می‌شود.

از جمله مهم‌ترین اهداف بی‌یان، می‌توان به کاهش هزینه یکپارچه‌سازی و افزایش تطبیق صنعت IT با مسائل کسب‌وکار و در نتیجه پاسخگویی سریع به نیازمندی‌های مشتریان از طریق ایجاد استانداردهای خاص جهانی و پذیرش آن در سازمان اشاره کرد. در نتیجه پذیرش این استانداردها، یکپارچه‌سازی بسته‌های جدید با راه‌حل‌های در حال اجرا، بدون ایجاد شکاف‌های ارتباطی میسر می‌شود.